Kāinga » Te Aratohu Katoa ki te Tiki Whakahaere Moumou, Whakarite ana & Ngā Ratonga Paetata

Te Aratohu Katoa ki te Tiki Whakahaere Moumou, Whakarite ana & Ngā Ratonga Paetata

Here-turi-kōkā 14, 2025

Ia rā, ia rā, Ko ngā kāinga me ngā umanga e whakaputa ana i te nui o te para. Ki te kore e tika te whakahaere i tēnei moumou, ka pā pea ki ngā mōrearea hauora, tūkino taiao, me ngā taiao kino. Koia tērā te take i tiki ai te whakahaere moumou, whakahōtaka tika, ā, he tino nui ngā ratonga paetata māia.

Tiki Para

Mā te tiki auau e whakarite kia kore te para e whakaputu. Mā te whakarite atamai e whakaiti i ngā kohinga hapa me te whakapai ake i te whakamahinga o ngā waka me ngā kaimahi. Reliable local services help communities stay clean, whakaraupapa, me te tautuku ki ngā ture ā-rohe.

Ehara te whakahaere moumou i te kohikohi para noa iho. Kei roto ko te whakamahere, whakatakotoranga raupapa, whakawhitiwhiti korero, me te hangarau. Ina mahi tahi ēnei wāhanga katoa, ka waihangatia e rātou he taiao mā, māia ake hoki mō te katoa.

He aha te tiki whakahaere moumou?

Ko te kohi whakahaere para e pā ana ki te kohinga para auau, tukurua, para waro rānei i ngā kāinga, tari, ngā pakihi rānei. Ko ēnei ratonga e tukuna ana e ngā mana pūwhenua, e ngā kamupene tūmataiti rānei i raro i te kirimana.

Ka taea te tiki i te taha o te ara, te wāhi e kohia hāngai ana ngā ipu mai i mua o te rawa, pūtahi rānei, te wāhi e kawea ai te para ki te wāhi kohinga. Ko te nuinga o ngā ratonga e whai ana i tētahi hōtaka pūmau, me ngā piki e puta ana i te wā kotahi, i ngā wā maha rānei i te wiki.

He rerekē ngā momo para e kohia ana:

  • Para ahuwhānui
  • Tukurua (Pepa, kirihou, konganuku)
  • Te ururua waro (toenga kai, para kari)
  • Ngā tuemi nui (taonga taonga, moenga moenga)
  • Ururua mōrearea (i ētahi wāhi)

Ko te tikanga me te auautanga o te tiki e whakawhirinaki ana ki ngā ture paetata, kiato o te taupori, me ngā whakaaetanga ratonga.

He pēhea te mahi o te hōtaka tiki

Kāore te kohi para e puta matapōkere. E ai ki tētahi hōtaka i tautuhia e ngā mana ā-rohe, e ngā kaiwhakarato ratonga rānei. Ka rerekē pea ngā hōtaka i ia takiwā, momo moumou, tau rānei.

Ko ētahi tauira pūnoa ko:

  • Kohinga para ia wiki
  • Tiki tukurua ā-rua ia wiki
  • Tiki tūemi nui ā-marama

Ka tiria ngā hōtaka mā ngā paetukutuku, Ngā maramataka tāngia, taupānga pūkoro rānei. Ka taea hoki e ngā pūnaha o nāianei te tuku whakamaumahara mā te īmēra, mā ngā karere kuputuhi rānei.

Ko te whakarite i te hōtaka ko te whakamahere ara. Ka whakamahi ngā kamupene i ngā pūmanawa hei whakarōpū pai i ngā tūnga. E whakaaro ana rātau ki ngā tauira waka, Ngā Tauwāhi Ipu, me te kaha o te waka. Mā tēnei e tere ake ai ngā tiki, iti ake te kohu, me te pai ake o te whakamahi hinu.

I roto i ngā tāone maha, Ka taea te pūrongo tuihono i ngā tiki hapa. Kātahi ka whakaritea anō e ngā ratonga te kohinga, ka tuku rānei i ngā tiki motuhake.

He aha te take e hira ai ngā ratonga whakahaere moumou paetata

E mārama ana ngā ratonga paetata ki ngā hiahia motuhake o ō rātou hapori. E mōhio ana rātau ki ngā ture paetata, tahora rori, tikanga o te iwi whānui, me ngā rōrahi moumou. Mā tēnei mōhiotanga paetata e āhei ai rātou ki te whakarato pai ake, Ratonga Āta Whakaritea.

E tautoko ana hoki ngā kaiwhakarato paetata i te mātauranga tukurua me te whakaū i ngā ture wehenga moumou. I ētahi wā ka whakahaere whakahau rātau i runga i te whakawairākau, haumaru para mōrearea, me te whakaiti i te whakamahinga kirihou.

I roto i ngā ohotata pēnei i te waipuke, i te āwhā rānei, Kia tere ake te urupare a ngā ratonga paetata. E horoi ana rātau i nga tiriti, tango otaota, me te ārai i ngā take hauora tūmatanui.

Ka whakamahi hoki ngā ratonga paetata i ngā mema hapori, tautokona ngā pakihi nohinohi, me te pupuri i ngā papatono pūtea tāke kia pai te haere.

Ngā momo ratonga whakahaere moumou e tukuna ana i te paetata

Local waste management covers a range of services beyond just weekly garbage pickup. Mā ēnei ratonga e whakarite kia tika, kia haumaru hoki te whakahaere i ia momo para.

Ngā Momo Ratonga Para Paetata

Kohinga Para Kāinga

Koinei te ratonga tino pūnoa. Kei roto ko te tiki i te taha o te ara o ngā para auau o te whare, i te nuinga o te wiki. E ai ki te rohe, Ka taea hoki e ngā kainoho te whiwhi ipu motuhake mō ngā mea tukurua me ngā para waro.

Ka tukuna hoki e ētahi takiwā te tiki para o te whārangi o te wā, Hei tauira, i te wā o te ngahuru rau, i te horoi kōanga rānei. Services may include composting support or access to drop-off centers.

Ngā Ratonga Para Arumoni

Ka hangaia e ngā pakihi he para rerekē i ngā para o te whare. Ngā Wharekai, tari, wheketere, ā, ka hiahiatia pea e ngā toa hokohoko ngā tiki ia rā, ngā ipu motuhake rānei. Ngā ratonga arumoni i te nuinga o te wā kei roto ko:

  • Ngā putunga putunga nunui
  • Ngā tiki ā-rā, rā maha rānei kua whakaritea
  • Tukurua motuhake mō ngā rauemi pōkai
  • Tangohanga tāwhiti hinu, hinu rānei (mō ngā umanga kai)

E ai ki ngā taumata ratonga i runga anō i te rōrahi me te momo moumou i hangaia. He ngāwari ngā kirimana kia hāngai ki ngā hiahia pakihi.

Tiki Tūemi Nui, Tūemi Nui hoki

Ngā tuemi nunui pēnei i ngā sofa, moenga moenga, taputapu, kāore rānei ngā taonga pakaru e kohia ki te para auau. Ko te tikanga ka whakaritea e ngā ratonga para paetata ngā tiki nui motuhake. Ko ētahi tāone e tuku ana i ngā tiki ā-marama; ko ētahi e hiahia ana ki te tāpui i tētahi kāniwha tuihono, mā te waea rānei.

He koreutu ētahi tiki nui; ko ētahi pea he utu iti, otirā mō ngā otaota hanganga, kawenga nui rānei.

Kohinga Para Mōrearea

Ngā Pāteri, peita, wairewa, hikohiko, ā, ko ētahi matū horoi e hiahia ana ki te whakahaere motuhake. I te nuinga o te wā ka whakahaere ngā mana ā-rohe i ngā rā kohinga para mōrearea.

Mā ēnei takahanga e āhei ai ngā kainoho ki te whakawātea haumaru i ngā rauemi e kore e tika kia haere ki te para pūnoa, ki te tukurua rānei. Ka parea te taiao me te ū ki ngā ture whakahaere moumou ā-ture.

Ngā Ratonga Tukurua

He maha ngā paetata whakahaere para E manakē ana ngā tari ināianei i te tukurua. Ka whakamahia ngā ipu motuhake mō te pepa, pepa pepa, kirihou, me ngā konganuku. Ka kohikohi hoki ētahi tāone i te karaehe me ngā pueru.

Tērā pea kei roto i ngā papatono tukurua o nāianei ngā tohutohu mō ngā kāinga whai mokatere tukurua tiketike. Local services educate residents about what goes in which bin and monitor contamination levels.

Ngā Ratonga Waro me te Wairākau

I ngā wāhi e noho ai te kai me te para māra i te wāhi nui o te para, Ka tukuna e ngā ratonga paetata ngā ipu kākāriki mō ngā rauemi wairākau. Ka tīkina ēnei ia wiki, ia wiki rānei.

Me pēhea te whakarite i te kohi para i tō rohe

He ngāwari kē atu te tāpui i tētahi tihi, te tirotiro rānei i tō hōtaka para. Ko te nuinga o ngā tāone, ngā ratonga tūmataiti rānei e whakarato ana i ngā huarahi maha hei whakahaere i ngā tiki.

Ngā Tomokanga Hōtaka Tuihono

Ko te nuinga o ngā paetukutuku kāwanatanga ā-rohe, ngā kaiwhakarato ratonga parakore rānei he whārangi hōtaka tuihono. Ka taea e ngā kainoho te:

  • Tirohia ngā maramataka kohinga
  • Whakaritea ngā tiki nui
  • Pūrongotia ngā ratonga hapa
  • Tonoa ngā whakahōutanga ipu

I te nuinga o te wā ka honoa ēnei tomokanga ki tō wāhitau, waehere poutāpeta rānei.

Ngā Taupānga Pūkoro

Ko ētahi kamupene moumou me ngā tāone e tuku ana i ngā taupānga pūkoro. Ka homai e ēnei taupānga:

  • Ngā whakamaumahara rā tiki
  • Ngā whakahōunga ratonga (takaware huarere, hararei)
  • Ngā kaiārahi kōmaka mō te tukurua
  • Whakahōtaka pāwhiri-kotahi mō ngā tiki nui

I te nuinga o te wā ka haere mai rātou me ngā tautuhinga whakamōhiotanga hei āwhina i ngā kainoho ki te karo i ngā tiki hapa.

Whakahōtaka Waea

Mō te hunga e hiahia ana ki te kōrero ki tētahi tangata, Ko te tikanga he raina ratonga kiritaki tā ngā ratonga paetata. Ka taea e koe te waea atu ki:

  • Pātai mō ngā wā kohinga
  • Whakaritea anōtia ngā tiki hapa
  • Tono āwhina mō ngā pakeke, ngā kainoho hauā rānei

Kei te paingia tonutia tēnei aratuka i ngā wāhi iti noa iho te urunga ipurangi.

In-Person at Municipal Offices

I ētahi hapori ā-taiwhenua, iti iho rānei, Ka taea e ngā kainoho te haere ki te tari ā-rohe ki te tiki hōtaka tāngia, ki te tāpui rānei i ngā ratonga motuhake.

Tiki Hapa? Me aha ā muri ake

Ahakoa he pūnaha pai, I ētahi wā ka hapa ngā piki. Anei ngā mahi a ngā kainoho mēnā kāore i kohia ā rātou para:

  1. Tirohia te hōtaka. Tērā pea i rerekē nā tētahi hararei, takahanga huarere rānei.
  2. Tirohia te whakanohonga ipu. Me mātua whakarite kāore ngā ipu i te āraia, i te waiho rānei ki te wāhi hē.
  3. Pūrongotia tuihonotia, mā te taupānga rānei. Ko te nuinga o ngā ratonga e whakaae ana ki te pūrongo i ngā tiki hapa i roto i te 24–48 haora.
  4. Tatari ki te kohinga whakahōtaka panuku. I ētahi take, E tohutohu ana ngā ratonga i ngā kainoho kia waiho ngā ipu kia hoki mai rā anō te taraka.
  5. Waea atu ki te tautoko kiritaki. Mō ngā take kōhukihuki, ururua rongoā rānei, karanga mō ngā whakaritenga ā-ringa.

Choosing the Right Local Waste Management Provider

Ahakoa he kaipupuri kāinga koe, rangatira pakihi, kaiwhakahaere rawa rānei, Mā te kōwhiri i te kaiwhakarato whakahaere moumou tika ka whiwhi koe i te ratonga pono. Kāore ngā kaiwhakarato katoa e tuku i te taumata tōtika ōrite, pūataata, uara ranei.

Choosing the Right Local Waste Management Provider

Arotake i ngā momo ratonga me te ngāwari ake

Tirohia he aha ngā momo para e whakahaeretia ana e te kaiwhakarato. Ko ētahi e tuku ana i te tiki para kāinga anake, ā, ko ētahi e whakahaere ana hoki i te tukurua, wairākau, ururua mōrearea, me ngā hiahia arumoni.

He mea nui hoki te ngāwaritanga. Ka taea e rātou te whakarite i te auautanga tiki i runga anō i ō hiahia? Ka tukuna e rātou he tiki nui i runga i te tono? Ka taea e te kaiwhakarato pai te whakarite i ngā ratonga mō ngā kāinga, tari, Ngā āhuatanga nui rānei.

Takina mō te Raihana Paetata me te Whakatikatika

Me mātua whakarite kua rēhitatia te kaiwhakarato ki te taone, ki te kaunihera ā-rohe rānei. Ko te tikanga kia ū rātau ki nga ture taiao, paerewa haumaru, me ngā tikanga ā-rohe. Mā te whakamahi i tētahi ratonga kore raihana ka whai whaina, ki te whiu hē rānei.

Pātai atu ki te tohu o ngā tikanga whakahaere para tika, tae atu ki te whiu peke, whakamahinga o te tipu tukurua, urunga pūkenga parakore-ki-te-pūngao rānei.

Whakataurite Utu me ngā Kirimana

Ka rerekē pea te utu i runga anō i te tauwāhi, auautanga piki, me te rōrahi moumou. Ka utua e ētahi kaiwhakarato he utu ā-marama papatahi, ā, ko ētahi e nama ana mō ia tiki, i runga rānei i te rahi o te ipu.

I mua i te tuku, tono whakatau tata ā-tuhi. Whakataurite i ngā tono mai i ngā kamupene rerekē. Mātakina mō ngā utu huna, pēnei i ngā utu mō ngā whakahōutanga ipu, utu tāpiri hinu, ngā tiki ā-hōtaka rānei.

Hoki, Tirohia te roanga o te kirimana. Ko ētahi kaiwhakarato e maukati ana i ngā kiritaki ki ngā whakaaetanga mo te wā roa. Me mātua whakarite he kaupapahere whakakorenga tika.

Pānuitia ngā Arotakenga me te Tono Tohutoro

Ka taea e ngā arotakenga mai i ngā hoa noho tata, ngā pakihi ā-rohe rānei te tuku mōhiotanga whai hua. Kimihia ngā urupare ōrite ki:

  • Te wā tika o ngā piki
  • Kounga ratonga kiritaki
  • Te mā i muri i te kohinga
  • Urupare ki ngā piki hapa

He pēhea te whakamahi a ngā ratonga paetata i te hangarau hei whakapai ake i te whakahaere moumou

Kua rerekē te hangarau moumou mohio kohinga pai ake. Ka whakamahi ngā ratonga paetata i ngā pūmanawa ināianei, pūoko, me ngā pūhara matihiko kia māeneene ake, kia pai ake hoki ngā tukanga.

Ngā Utauta Arotautanga Ararere

Ināianei ka whai ngā waka kohinga i ngā ara arotau i runga anō i:

  • Raraunga whakawhitiwhiti wā-tūturu
  • Tauwāhi me te kīkī o te ipu
  • Ngā tauira tiki hītori

Ka penapena tēnei i te hinu, whakaiti i te kohu, me te whakatere ake i te mahi. Ka taea hoki e ngā kamupene te whakahaere i ngā wāhi nui ake me te iti ake o ngā taraka.

Ngā Rangitaki Tiki Mamati

Ka whakamahi ngā atekōkiri i ngā taupānga pūkoro, i ngā pūrere taraka rānei hei rangitaki i ia tiki. Ka waihanga tēnei i tētahi pūkete mamati o te ratonga. Mēnā ka pūrongo tētahi tangata noho i tētahi tiki hapa, ka taea e te ratonga te taki i ngā rangitaki GPS me ngā waitohuwā hei whakaū.

Mā tēnei e whakapai ake ai i te haepapatanga me te whakatau i ngā tautohetohe kia tere ake.

Aunoatanga Ratonga Kiritaki

He maha ngā kaiwhakarato paetata ināianei e whakamahi ana i ngā kōrerorero, i ngā kōwhiringa ratonga-whaiaro rānei i ā rātou paetukutuku. Ka taea e ngā kainoho te pūrongo i ngā take, tono tiki, utu tuihono rānei i ngā pire 24/7, Kāore he take o te tatari ki te pupuri, ki te haere rānei ki tētahi tari.

Ngā Ipu Atamai me ngā Pūoko Taumata-Whakakī

Kua tīmata ētahi tāone ki te whakamahi Ngā Ipu Atamai. Kei roto i ēnei ko ngā pūoko e kite ana ina kī. Kātahi ka whakaritea e te pūnaha he tiki anake ina hiahiatia. Mā tēnei e karo i ngā haerenga moumou me te whakaiti i te auautanga kohinga.

Te Tūranga o ngā Kāwanatanga Paetata i roto i ngā Ratonga Whakahaere Moumou

Ngā Kāwanatanga ā-Rohe i roto i ngā Ratonga Whakahaere Moumou

He tūranga matua tā ngā kāwanatanga ā rohe ki te whakarite me te whakarite i te kohinga para. Ko ā rātou kawenga ko:

  • Te kirimana i ngā kamupene tūmataiti: I ngā wāhi maha, Ka utua e ngā tāone ngā kamupene tūmataiti hei whakahaere i ngā moumou i raro i ngā kirimana tūmatanui.
  • Tautuhi ana i ngā ture me ngā aratohu: Ka whakatau ngā kaunihera ā-rohe he aha ngā momo para ka kohia, Pēhea te auau:, me pēhea hoki te kōmaka.
  • Aroturuki ana i te kounga ratonga: Ka whakarite rātou kia tutuki i ngā kaiwhakarato ngā paerewa ratonga. Ki te piki ake ngā amuamu, Tērā pea ka tukuna he whakatūpato, ka whakakore rānei i ngā kirimana.
  • Te whakahaere i te mātauranga tūmatanui: Ka whakahaere ngā tāone i ngā papatono tukurua, Whakaputa i ngā kaiārahi kōmaka, me te whakarite i ngā rā kohinga para mōrearea.
  • Whakahaere ana i ngā takahanga whakapai hapori: He maha ngā tāone e tuku ana i ngā rā whakawātea koreutu, te whakarite rānei i ngā horoi paetata, i muri iho i te āwhā, i ngā hararei rānei.

I ētahi wā ka whakawhāititia e ngā kāwanatanga ētahi wāhanga o te pūnaha parakore. Hei tauira, Ka tautokona pea ngā papatono tukurua mā ngā tāke ā-rohe.

Ngā Painga o te Tiki me te Hōtaka Whakahaere Moumou Pono

Ina pai te mahi o te kohinga para, ka whai hua te katoa. Anei ngā painga matua:

Ngā Wāhi Māmā

Ka āraia e ngā tiki kua whakaritea te waipuke o ngā ipu me ngā parapara. Ka noho mā tonu ngā tiriti, e whakapai ake ana i te hauora tūmatanui me ngā uara āhuatanga.

Hauora me te Haumaru

Mā te tango para auau e whakaiti i te mārakerake ki ngā kirearea, huakita, me te ururua kino. Ka whakaheke hoki i ngā mōrea ahi, otirā i ngā rawa mōrearea i whiua hētia.

Parenga Taiao

Mā te whakahaere moumou pai e ārai te para i ngā ara wai, pāka, me ngā mokowā kākāriki. Mā te kōmaka tika e āwhina i ētahi atu rauemi kia tukurua, kia wairākau rānei.

Kua whakahekea te tapuwae waro

Ko ngā ara tiki arotau me te hōtaka atamai ka iti ake ngā haerenga taraka. Mā tērā e whakaheke i te kohu kohu kati kati, ā, ka tautoko i ngā whāinga āhuarangi.

Whakawhirinaki Hapori

Ina pai te haere o ngā ratonga, E māia ana ngā tangata whenua ki ngā mana ā-rohe. Ka tipu te whakawhirinaki ina tere te whakatika i ngā take me te mārama o te whakawhitiwhitinga.

Wāhanga whakamutunga

Ehara te tiki me te hōtaka whakahaere para i ngā mahi papamuri noa iho—he mea nui ki te hauora tūmatanui, whakarurutanga, me te toitūtanga. Me ngā hōtaka ūkui, Ngā ratonga ā-rohe pakari, me te whakamahinga atamai ake o te hangarau, Ka taea e ngā tāone me ngā hapori te whakahaere moumou kia pai ake i tētahi atu wā.

Ahakoa kei te kimi ratonga pai ake koe i te kāinga, kei te whakahaere pakihi rānei, Mā te mārama ki te mahi a te whakahaere para paetata ka āwhina i a koe ki te whiwhi i te nuinga o te mahi. Mai i te kōwhiri i te kaiwhakarato tika ki te pūrongo i ngā tiki hapa me te whakamahi i ngā utauta matihiko, he mea nui ia hipanga.

Kia mōhio tonu, Whāia ngā aratohu paetata, me te mahi i tō wāhi kia mā tō hapori.

Ngā FAQ mō te Moumou Atamai

1. Me pēhea e kitea ai taku hōtaka kohi para paetata?

He ngāwari kē atu te kimi i tō hōtaka tiki i tāu e whakaaro ai. Ko te nuinga o ngā tāone me ngā taone he paetukutuku whaimana e whakairihia ai ngā mōhiohio kohinga para. Me tāuru noa koe i tō wāhitau kāinga ki roto i tā rātou utauta tiro hōtaka. Mēnā ka whakamahi tō rohe i tētahi kamupene kohinga para tūmataiti, I te nuinga o te wā he tomokanga kiritaki, he taupānga rānei tā rātou e mahi ana i te āhua ōrite. Ka taea hoki e koe te waea atu ki tō tari taone, kaiwhakarato rānei mēnā kāore koe i te tino mōhio ki hea titiro ai. He pai te tirotiro i te hōtaka i ngā wā katoa, i te wā hararei, i te mea ka rerekē ngā rā tiki i ētahi wā.

2. Ka taea e au te whakarite anō i tētahi tiki hapa, tōmuri rānei?

Āe, i te nuinga o ngā wā ka taea e koe. Mēnā kāore i kohia tō para, tukurua rānei i te wā tika, I te nuinga o te wā, kei a koe te kōwhiringa ki te tono whakarite anō. I te nuinga o te wā ka taea tēnei mā te paetukutuku a tō kaiwhakarato ratonga, mā te waea rānei i tō rātou raina tautoko kiritaki. Kei ētahi tāone ētahi taupānga pūkoro e taea ai e koe te pūrongo i ngā piki hapa i roto i ngā pato ruarua noa iho. Ka rerekē te wā urupare mō te whakarite anō i runga anō i tō tauwāhi me te arokē o te ratonga i taua wiki. I te nuinga o te wā, He pai ake te pūrongo wawe i te take, te tino pai o te rā kotahi.

3. Me utu anō ngā ratonga paetata mō te tiki tūemi nui?

Tērā pea, i runga anō i ngā mea e whakakorea ana e koe. He ratonga motuhake te tiki tūemi nui mō ngā mea nunui pēnei i ngā taonga taonga, moenga moenga, taputapu rānei. Ko ētahi tāone e tuku ana i tēnei mō te koreutu i ētahi wā i te tau, ā, ko ētahi e utu ana i tētahi utu iti mō ia tūemi, haere rānei. Ko te utu me ngā ture e whakawhirinaki ana ki te rahi me te momo tūemi. Me whakarite pea koe i te tiki i mua me te whakatakoto tūemi ki te ara i tētahi rā motuhake. Hei karo i ngā ohorere, He pai ake te whakapā atu ki tō kaiwhakarato para paetata, tirohia rānei tā rātou paetukutuku i mua i te tuku i tētahi mea nui hei kohikohi.

4. Me aha au ki te neke au ki tētahi wāhi hōu?

Mēnā kātahi anō koe ka nuku, Ngā mihi! Ko tētahi o ngā mea tuatahi e hiahia ana koe ki te mahi ko te tatū ki tō ratonga kohinga para paetata. Tīmata mā te whakapā atu ki te tari para o tō taone hou, ki te kaiwhakarato para rānei o tō rohe. Tērā pea me rēhita koe i tō wāhitau hōu kia taea ai e rātou te tautapa i ō ipu para me ō ipu tukurua. Ka whakamōhio atu hoki rātou ki a koe he aha te rā o te wiki ka puta ō kohi, he aha hoki ngā momo ture kōmaka para e pā ana ki tō takiwā. He iti noa iho te rerekē o ia taone, Nā reira he mea nui kia whiwhi tika i ngā taipitopito paetata mai i te tīmatanga.

5. Kei roto tonu te kohi tukurua i roto i ngā ratonga parakore?

Ehara i te mea ko te tikanga. Ahakoa he maha ngā hapori e whakauru ana i te tukurua hei wāhanga o ā rātou ratonga para paerewa, ko ētahi e whakamahi ana hei ratonga kōwhiringa, tāpiri-atu rānei. I ētahi wāhi, Ka taea e tētahi kamupene motuhake te whakahaere tukurua, Me whakataka rānei e ngā tangata whenua ngā mea tukurua ki tētahi whare paetata. Me mōhio hoki he rerekē ngā mea ka taea e koe te tukurua i ia rohe—ko ētahi wāhi e whakaae ana ki te karaehe, ā, kāore ētahi, Hei tauira. Ko te huarahi pai rawa atu ki te mōhio tūturu ko te tirotiro ki tō kaiwhakarato paetata. Mā rātou e kōrero ki a koe he aha te mea e whakaaetia ana, Me pēhea te kōmaka i tō tukurua, ā, mēnā kua whakaurua, kua tāpiritia rānei te ratonga.